Heb je al maanden of zelfs jaren last van pijn of andere lichamelijke klachten waarvoor artsen geen duidelijke oorzaak kunnen vinden? Denk bijvoorbeeld aan rugpijn, hoofdpijn, extreme vermoeidheid, nek- of schouderklachten, oorsuizen of een zeurende spanning in je lijf waar je maar niet vanaf komt?
Als artsen geen medische verklaring vinden, worden deze klachten vaak aangeduid als ALK – Aanhoudende Lichamelijke Klachten (voorheen SOLK: Somatisch Onvoldoende verklaarde Lichamelijke Klachten), of chronische pijn, of een andere benaming, zoals bijvoorbeeld migraine, prikkelbare darmsyndroom, fibromyalgie, RSI, CVS, whiplash of tinnitus. Maar hoe ze ook genoemd worden: jouw klachten gaan niet weg.
Je hebt van alles geprobeerd. Onderzoeken, behandelingen, misschien therapieën. En toch verandert er weinig. Je voelt je niet begrepen — niet door artsen, niet door je omgeving. En misschien ben je zelfs aan jezelf gaan twijfelen.
Wat als we je vertellen dat jouw klachten écht zijn, en dat er mogelijk wél een verklaring is?
In veel gevallen is er bij langdurig aanhoudende pijn of klachten niets ‘stuk’ in het lichaam. Toch zijn de klachten er. Hoe dat kan? Steeds meer neurowetenschappelijk onderzoek wijst op de rol van het brein en onbewust verdrongen emoties. Het brein slaat onverwerkte emoties net zo op als herinneringen. Wat we niet voelen of kunnen uiten verdwijnt niet, maar kan wel (onbewust) getriggerd worden, waardoor ons brein ‘alarm’ slaat en (pijn)klachten veroorzaakt in ons lichaam. Deze klachten kunnen langdurig blijven aanhouden, zelfs als er geen fysieke schade (meer) is. Je pijn of andere klachten zijn niet ingebeeld. Ze zijn echt. Ze zijn ook niet je eigen schuld, maar het resultaat van een onbewust hersenproces. Het goede nieuws is: er is hoop en een ander perspectief.
Decennialang werd aanhoudende pijn behandeld als een structureel/fysiek probleem: iets dat zichtbaar moest zijn op een scan of test en opgelost kon worden met een ingreep of medicatie. Maar bij veel mensen zijn de testresultaten normaal, of tonen ze veelvoorkomende bevindingen (zoals uitstulpingen van tussenwervelschijven of slijtage) waarvan inmiddels bekend is dat ze net zo vaak voorkomen bij mensen zonder pijnklachten.
Recent neurowetenschappelijk onderzoek laat zien dat aanhoudende pijn en lichamelijke symptomen in veel gevallen worden veroorzaakt door aangeleerde patronen in de hersenen en het zenuwstelsel – niet door voortdurende schade in het lichaam. Dit wordt “neuroplastische pijn” genoemd (ook wel primaire of nociplastische pijn). De pijn is echt. Zit niet “tussen je oren”. Is niet ingebeeld of je eigen schuld. De pijn wordt gecreëerd door een brein dat heeft geleerd in een verhoogde, beschermende staat te blijven – vaak gevormd door stress in allerlei vormen: moeilijke ervaringen in de kindertijd, ingrijpende levensgebeurtenissen, emotionele conflicten (zowel innerlijk als met anderen), en/of diep ingesleten copingmechanismen zoals perfectionisme en pleasegedrag. Dit gebeurt grotendeels buiten het bewuste bewustzijn om.
Het bemoedigende nieuws? De hersenen kunnen veranderen. Dankzij neuroplasticiteit (aanpassingsvermogen) van het brein kunnen deze aangeleerde patronen vaak worden omgekeerd. Voorlichting over neurowetenschap, regulatie van het zenuwstelsel en het aanpakken van onderliggende emoties, gedachten en gedrag, helpen mensen om aanhoudende symptomen waar ze maanden, jaren of zelfs decennia mee hebben geleefd aanzienlijk te verminderen, en in veel gevallen volledig te laten herstellen.
Er zijn meer mogelijkheden voor verlichting of zelfs volledig herstel wanneer je leert luisteren naar je lichaam, ruimte geeft aan je emoties en innerlijke overtuigingen en op een nieuwe manier omgaat met wat er in je leeft.
Dit gedachtegoed is gebaseerd op recente inzichten uit wetenschappelijk onderzoek, talloze succesvolle herstelverhalen van ex-patiënten en kennis en ervaring van artsen en zorgprofessionals.
Stichting Emovere wil bewustwording hierover vergroten en deze bredere visie, kennis en ervaring ook in Nederland aanreiken. Op ons kennisplatform De Pijn Voorbij vind je meer uitleg, een online test, ervaringsverhalen van anderen die herstelden en praktische tools, tips en materialen om mee aan de slag te gaan. Om te begrijpen waar klachten vandaan kunnen komen — en hoe herstel, ook na jaren, weer mogelijk kan zijn.
Lees, luister of kijk meer op depijnvoorbij.nl
